Ku wa 25 Nzeri 2026, Caritas Rwanda yifatanyije na PACT/ACHIEVE, AEE Rwanda na FXB Rwanda mu nama yo gusangira ibyavuye mu bikorwa, amasomo yakuwe mu ishyirwa mu bikorwa ry’imishinga ndetse no kurebera hamwe uko ibikorwa byagezweho byakomerezwa, yateguwe ku bafatanyabikorwa bashyira mu bikorwa gahunda za PACT/ACHIEVE na IGIRE. Iyi nama yabereye kuri Kigali Marriott Hotel, ikaba yari ifite insanganyamatsiko igira iti: “Gukomeza umusaruro mu kurwanya SIDA binyuze mu kugira uruhare kw’Abanyarwanda.”
Iyi nama yahuje abahagarariye Guverinoma y’u Rwanda n’iya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, abafatanyabikorwa bashyira mu bikorwa imishinga, abahagarariye abaturage ndetse n’abandi bafatanyabikorwa, hagamijwe kwishimira ibyagezweho, gusangira amasomo yakuwe mu bikorwa no kuganira ku buryo serivisi zo kurwanya SIDA zitangirwa mu baturage zakomeza gutangwa ku buyobozi bwa Guverinoma.
Gahunda za ACHIEVE na IGIRE, zashyigikiwe n’inkunga ya PEPFAR ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, zagize uruhare mu bikorwa byo gukumira SIDA, kwita ku bayifite no kubaha imiti, uburezi, kurengera abana n’abandi baturage ndetse no kubongerera ubushobozi mu bukungu, mu turere 11. Izi gahunda zagize uruhare mu gufasha abana, ingimbi n’abangavu, ababitaho ndetse n’imiryango itishoboye.

Umusaruro ukomeye mu bijyanye n’ubuzima
Binyuze mu gice cya Health, abana n’ababitaho 193,794 bagezweho na serivisi zirimo ubuzima, uburezi, kurengera umwana no kubongerera ubushobozi mu bukungu.
Mu bantu babana na virusi itera SIDA, 90,879 barimo abana, ingimbi n’abangavu ndetse n’ababitaho, bahawe ubufasha bwo gukomeza gufata imiti igabanya ubukana bwa virusi itera SIDA (ARV), mu gihe 87,072 bageze ku rwego rwo kuba virusi itera SIDA itagaragara cyane mu maraso (viral load suppression).
Gufasha abana n’ingimbi n’abangavu batishoboye gukomeza amashuri
Igice cya Schooled cyafashije 81,386 b’abana n’ingimbi n’abangavu batishoboye kwinjira mu ishuri, gukomeza kurigamo no gutera imbere mu myigire yabo.
Muri bo, 55,562 bari abanyeshuri bo mu mashuri abanza, naho 25,824 bari abanyeshuri bo mu mashuri yisumbuye.

Gukomeza kurengera abana no gukumira ihohoterwa
Igice cya Safe cyagize uruhare mu kongera ibikorwa byo kurengera no gukumira ihohoterwa. Abangavu n’abakobwa bakiri bato 172,428 bagezweho na serivisi zijyanye n’ubuzima n’uburenganzira bw’imyororokere n’imibonano mpuzabitsina.
Nanone, abaturage 116,372 bagezweho n’ibikorwa byo gukumira ihohoterwa rishingiye ku gitsina no guhindura imyumvire n’imyitwarire ishobora guteza ihohoterwa.
Byongeye kandi, hashyizweho ahantu 447 hizewe (safe spaces), aho abangavu n’abakobwa bakiri bato bahabwa ubujyanama, amakuru n’ubufasha hagati yabo.
Guteza imbere ubumenyi n’ubushobozi bwo kwiteza imbere
Binyuze mu gice cya Stable, urubyiruko 5,942 rwahawe ubumenyi ngiro binyuze mu mashuri y’imyuga n’ubumenyingiro (TVET), ndetse ruhabwa ubufasha bwo gutangiza ibikorwa bibyara inyungu.
Izi gahunda kandi zashyigikiye amatsinda 2,427 yo kwizigama no kugurizanya (ISLG), mu gihe ingo 13,737 z’abatishoboye zahawe inkunga y’amafaranga kugira ngo zibashe gukemura ibibazo by’ibanze no kongera ubushobozi bwo kwiteza imbere.

Gukomeza ibyagezweho binyuze mu kugira uruhare kw’Abanyarwanda
Mu gihe gahunda za ACHIEVE na IGIRE zisoza ibikorwa byo gutanga serivisi zo kurwanya SIDA muri Nzeri 2026, iyi nama yabaye umwanya wo gusuzuma ibyagezweho, gusangira amasomo yavuye mu ishyirwa mu bikorwa ry’ibikorwa no kuganira ku buryo ibikorwa byo kurwanya SIDA bishingiye ku baturage byakomeza bikorwa ku buyobozi bwa Guverinoma.
Kuri Caritas Rwanda, iyi nama yabaye umwanya wo gusuzuma uruhare rwayo muri gahunda ya IGIRE, gusangira ubunararibonye bwabonetse mu ishyirwa mu bikorwa ryayo no kongera gushimangira ubushake bwo gukorana n’abandi bafatanyabikorwa ndetse no guteza imbere kugira uruhare kw’Abanyarwanda mu bikorwa bigamije kurwanya SIDA.
Ibiganiro byagaragaje ko ubushobozi bukomeye bw’inzego z’abaturage, ubufatanye hagati y’abafatanyabikorwa ndetse n’ubuyobozi bwa Guverinoma ari ingenzi mu gukomeza serivisi zo kurwanya SIDA no kurinda umusaruro umaze kugerwaho binyuze mu bikorwa bishingiye ku baturage.
Bityo, iyi nama ntiyabaye gusa umwanya wo kurebera hamwe ibyagezweho, ahubwo yabaye n’umwanya wo kongera ubufatanye n’ubwitange bw’abafatanyabikorwa bose mu gukomeza umusaruro w’ibikorwa byo kurwanya SIDA binyuze mu kugira uruhare no kubigira iby’Abanyarwanda.


