{"id":15431,"date":"2025-05-15T14:33:22","date_gmt":"2025-05-15T14:33:22","guid":{"rendered":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/?p=15431"},"modified":"2025-05-16T10:11:09","modified_gmt":"2025-05-16T10:11:09","slug":"ibigo-bya-kiliziya-gatolika-byo-mu-rwanda-byahuguwe-ku-mikoreshereze-myiza-yubwenge-buhangano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/ibigo-bya-kiliziya-gatolika-byo-mu-rwanda-byahuguwe-ku-mikoreshereze-myiza-yubwenge-buhangano\/","title":{"rendered":"Ibigo bya Kiliziya Gatolika byo mu Rwanda byahuguwe ku mikoreshereze myiza y\u2019ubwenge buhangano"},"content":{"rendered":"<p>Abahagarariye ibigo bya Kiliziya Gatolika mu Rwanda basaga 50 bahawe amahugurwa ku bijyanye n\u2019amahame agenga imikoreshereze myiza y\u2019ubwenge buhangano, yatanzwe n\u2019ikigo EAiD (Ethical Artificial Intelligence for Human Development) giharanira imikoreshereze myiza y\u2019ubwenge buhangano hagamijwe iterambere rya muntu gifatanije na Caritas Rwanda. Aya mahugurwa yabereye kuri Centre Saint Vincent Pallotti Gikondo, kuva kuri 13 kugeza kuri 14 Gicurasi 2025, akaba yari agamije gufasha abayitabiriye gusobanukirwa ubwenge buhangano (icyo ari cyo), kugira ngo babwifashishe mu kazi kabo ariko bikozwe mu buryo bwiza.<\/p>\n<p>Mu ijambo rifungura amahugurwa ku mugaragaro, Padiri Oscar Kagimbura, Umunyamabanga Mukuru wa Caritas Rwanda, yagaragaje ko ubwenge buhangano ari kimwe mu bigize ubuzima bwa buri munsi, bukaba burimo guhindura cyane sosiyete, ibigo, ndetse n\u2019ubuzima bwite bw\u2019abantu. Yongeyeho ko muri urwo rwego, ari ngombwa ko Kiliziya, mu butumwa bwayo bw\u2019iyogezabutumwa, igira uruhare rugaragara mu mikoreshereze yabwo, itanga ubushishozi bushingiye ku ndangagaciro gatolika kandi ikagira uruhare mu iterambere ry\u2019ubwenge buhangano mu bikorwa biteza imbere muntu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15433\" aria-describedby=\"caption-attachment-15433\" style=\"width: 2560px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-15433\" src=\"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/162A2538-b-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1730\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-15433\" class=\"wp-caption-text\">Padiri Oscar Kagimbura, Umunyamabanga Mukuru wa Caritas Rwanda, ubwo yafunguraga ku mugaragaro aya mahugurwa.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Padiri Oscar yagize ati: <em>\u201cTuri mu gihe gikomeye, aho gutekereza kuri tewolojiya n\u2019amahame y\u2019imyitwarire bigomba guhuzwa no guhanga udushya mu ikoranabuhanga kugira ngo ubwenge buhangano bukoreshwe mu nyungu z\u2019abatishoboye bababaye kurusha abandi, cyane cyane abakene, abarwayi, impunzi, ndetse n\u2019abandi bose Kiliziya iharanira kwitaho mu rukundo n&#8217;impuhwe.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Mu gusoza, Padiri Oscar Kagimbura yashimangiye ko buri wese agomba guhora azirikana ihame shingiro ry\u2019imyitwarire gatolika: ubwenge buhangano ntibugomba gusimbura abantu. Ibyemezo by&#8217;ingenzi birebana n&#8217;ubuzima bwa muntu n&#8217;agaciro ke bigomba buri gihe gufatwa n&#8217;abantu, bamurikiwe n&#8217;umutimanama wabo ndetse n\u2019ukwemera kwabo.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15435\" aria-describedby=\"caption-attachment-15435\" style=\"width: 2560px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-15435\" src=\"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/162A2564-B-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1142\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-15435\" class=\"wp-caption-text\">Ifoto y&#8217;urwibutso y&#8217;abitabiriye amahugurwa ku ikoresha neza ry&#8217;ubwenge buhangano mu bigo bya Kiliziya Gatolika byo mu Rwanda.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Amahame agenga imikoreshereze y\u2019ubwenge buhangano yashyizweho na Roma <\/strong><\/p>\n<p>Mu rwego rwo guteza imbere imyitwarire myiza y\u2019ubwenge buhangano binyuze mu kwimakaza inshingano zihuriweho n\u2019imiryango mpuzamahanga, za guverinoma, ibigo, n\u2019abikorera ku giti cyabo, Kiliziya yashyizeho amahame atandatu yo kuyobora abo bose mu bijyanye no gushyiraho no gukoresha neza ubwenge buhangano. Ayo mahame ni aya akurikira:<\/p>\n<ol>\n<li><em>Gukorera mu mucyo<\/em>: ubwenge buhangano bugomba gusobanurirwa abari mu bikorwa bijyanye nabwo.<\/li>\n<li><em>Kudaheza<\/em>: ibikenerwa n\u2019abantu bose bigomba kwitabwaho kugira ngo buri wese abwungukiremo kandi abantu bose bagomba koroherezwa mu buryo bwose bushoboka kugira ngo batange ibitekerezo banatere imbere.<\/li>\n<li><em>Kubazwa inshingano<\/em>: abategura kandi bagatuma ubwenge buhangano bugera ku bandi bagomba gukorana ubushishozi no Gushaka irindi jambo riri appropriate<\/li>\n<li><em>Kutabogama<\/em>: kwirinda gushyiraho cyangwa gukora ugendeye ku bitekerezo bibogamye, bityo ukabungabunga ubutabera n&#8217;agaciro ka muntu.<\/li>\n<li><em>Kwizerwa<\/em>: Sisitemu y\u2019ubwenge buhangano igomba kuba ishobora gukora neza.<\/li>\n<li><em>Umutekano n\u2019ibanga<\/em>: Sisitemu y\u2019ubwenge buhangano igomba kubahiriza umutekano no kubaha imibereho bwite bw\u2019abayikoresha.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Binyuze mu matsinda atandatu, abitabiriye amahugurwa basesenguye uburyo buri hame ryakoreshwa muri Afurika, ibiri mu muco wayo bishobora kuriteza (ihame) imbere cyangwa kurushaho kurisobanura, n\u2019ibintu byihariye bikwiye guhinduka kugira ngo rirusheho kugira akamaro. Buri tsinda ryari ryahawe kwiga ku ihame rimwe, rigakora imyanzuro riyisangiza abandi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15434\" aria-describedby=\"caption-attachment-15434\" style=\"width: 2560px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-15434\" src=\"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/162A2593-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1707\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-15434\" class=\"wp-caption-text\">Umwe mu bagize itsinda ubwo yasangizaga abari mu mahugurwa imyanzuro batanze.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Iyi myitozo yari igamije gufasha abahagarariye ibigo bya Kiliziya Gatolika gusobanukirwa neza uko ubwenge buhahano bukora no kubukoresha mu bushishozi hagamijwe inyungu z\u2019abantu ibigo bakorera byitaho.<\/p>\n<p>Amahugurwa kandi yabaye umwanya wo kumenya uburyo bumwe mu bwenge buhangano bukora, harimo <em>ChatGpt<\/em> (ubwenge buhangano bushobora kuganira n\u2019umuntu, kwandika, no gukora imirimo imwe n\u2019imwe bugendeye ku cyo umuntu yabusabye), <em>Perplexy AI<\/em> (butanga ibisubizo birasa ku ntego bukoresheje ishakisha kuri interineti), na <em>Akinator<\/em> (umukino ukubwira abantu, ikintu cyangwa inyamanswa byamenyekanye ku rwego rw\u2019isi, ugendeye ku bibazo ugenda ukubaza).<\/p>\n<p>Aya mahugurwa yateguwe ku nkunga ya Vatikani, atangwa n\u2019ikigo cya EAiD, giharanira guteza imbere ishyirwa mu bikorwa ry\u2019ubwenge buhangano mu buryo bwiza, hagamijwe kuzamura imibereho y\u2019abatishoboye bababaye kurusha abandi mu bihugu biri mu nzira y&#8217;amajyambere.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abahagarariye ibigo bya Kiliziya Gatolika mu Rwanda basaga 50 bahawe amahugurwa ku bijyanye n\u2019amahame agenga imikoreshereze myiza y\u2019ubwenge buhangano, yatanzwe n\u2019ikigo EAiD (Ethical Artificial Intelligence for Human Development) giharanira imikoreshereze myiza y\u2019ubwenge buhangano hagamijwe iterambere rya muntu gifatanije na Caritas Rwanda. Aya mahugurwa yabereye kuri Centre Saint Vincent Pallotti Gikondo, kuva kuri 13 kugeza kuri &hellip; <a href=\"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/ibigo-bya-kiliziya-gatolika-byo-mu-rwanda-byahuguwe-ku-mikoreshereze-myiza-yubwenge-buhangano\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Ibigo bya Kiliziya Gatolika byo mu Rwanda byahuguwe ku mikoreshereze myiza y\u2019ubwenge buhangano<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15432,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-15431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15431"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15438,"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15431\/revisions\/15438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/caritasrwanda.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}